niedziela, 1 marca 2026

MS Piłsudski: Pływająca Dusza Niepodległej Rzeczypospolitej

Gdy zanurzymy dłonie w mętnej mazi dziejów, by wyłowić z niej najpiękniejsze okruchy polskiej morskiej dumy, w naszych palcach poczujemy szorstkość soli i chłód szlachetnej stali, lecz pod nimi bić będzie tętno żywej, stęsknionej za wolnością duszy. Historia MS Piłsudski nie zaczyna się bowiem od suchych zapisów w stoczniowych księgach, lecz od wielkiego marzenia o błękicie, które rozkwitło w sercu narodu odrodzonego po wieku niebytu, narodu, któremu w 1918 roku los rzucił pod stopy jedynie wąski, siedemdziesięciokilometrowy korytarz dostępu do Bałtyku.

sobota, 16 sierpnia 2025

Cud nad Wisłą: Interwencja Matki Bożej Łaskawej

Cud nad Wisłą: Interwencja Matki Bożej Łaskawej

Bitwa Warszawska 1920 roku, powszechnie znana jako "Cud nad Wisłą", stanowi jeden z najbardziej przełomowych i symbolicznych momentów w historii Polski, ale także Europy. Nazwana przez brytyjskiego polityka i dyplomatę Lorda Edgara Vincenta D’Abernona osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata, na stałe wpisała się w polską świadomość zbiorową. Choć autorem określenia "Cud nad Wisłą" był Stanisław Stroński, porównując go do "Cudu nad Marną" z 1914 roku, to Wincenty Witos, ówczesny premier, jest uważany za tego, który użył go jako pierwszy. Co jednak niezwykłe, wielu świadków tych dramatycznych wydarzeń wskazywało na bezpośrednią interwencję sił nadprzyrodzonych, zwłaszcza Matki Bożej Łaskawej, co buduje fascynującą narrację historyczną wokół tego zwycięstwa.

wtorek, 7 stycznia 2020

Hołd cara Wasyla i Kaplica Moskiewska

Carowie Szujscy na sejmie warszawskim

Dwudziestego dziewiątego października 1611 roku Warszawa przeżyła dzień niezwykły —  jedyny na przestrzeni swej historii. Rozsłonecznione chłodnymi promieniami jesiennego słońca ulice stolicy zafalowały tłumami i wrzawą. Po obu stronach Krakowskiego Przedmieścia, w gęstych szpalerach: szlachta, mieszczanie, pospólstwo. Na placu przed Zanikiem brama tryumfalna zielenią spowita z napisem: Salve victor!.


Roman Dmowski wspomnienie

Roman Dmowski

Zmarł Roman Dmowski. Na wieki zamknął oczy mąż stanu, który — po Józefie Piłsudskim — zdobył sobie największe imię w ostatnim przełomowym półwieczu dziejów narodu polskiego. Opuścił świat doczesny człowiek, który — po Józefie Piłsudskim — odegrał niewątpliwie „najpoważniejszą role w dziele odbudowy państwa polskiego. Okresem największej i najpłodniejszej działalności politycznej Romana Dmowskiego była wielka wojna.

Przyjęcie i pobyt Króla Jana Sobieskiego w Gdańsku


Jan Sobieski pod Chocimiem 1673
Dnia 1 sierpnia 1677 roku przybył do Gdańska zwycięzca pod Chocimiem, król Jan III Sobieski wraz z małżonką swoją, Marią Kazimierą. ażeby tu odbyć sądy i pogodzić zwaśnionych Gdańszczan. Dnia poprzedniego przenocował dwór królewski w Guteherberge, a ściśle w dworku Ferberów w Dreischweinskopfe. Królowa, nie czując się zdrową popłynęła małym orszakiem łodzią naprzód do Gdańska. W południe dnia 1 sierpnia pochód królewski ruszył do Gdańska. .Najprzód szły dwa wielbłądy prowadzone przez Afrykańczyka. Na jednym siedział Arab z Kozakiem, na drugim Turek. Za nimi szedł oddział Mołdawian w czerwonych szatach i białych kapeluszach, a dalej postępował oddział dragonów w niebieskich mundurach.

poniedziałek, 6 stycznia 2020

Skupienia miejskie w Królestwie Polskim

Łódź panorama ogólna miasta

Rozwój miast w Królestwie Polskim

Królestwo Polskie liczy ogółem 116 miast, to znaczy jednostek administracyjnych, mających tytuł „miasta”. Obok jednak tych miast jest w Królestwie 357 osad, skupień po większej części od właściwych miast mniejszych, niczym się jednak od nich zasadniczo nie różniących. Największa osada — Grajewo w guberni Łomżyńskiej liczyła w roku 1908 około 9 tysięcy ludności, najmniejsza —Sapieżyszki w powiecie Marjampolskim nie liczyła nawet 500 mieszkańców, z drugiej strony najmniejsze miasto — Brześć Kujawski liczyło mniej niż 3 tysiące ludności, a większość miast ma charakter wybitnie drobnomieszczański, niczym się od większości osad nie różniący.

Minorka w czasie hiszpańskiej wojny domowej

Walki o Madryt w trakcie hiszpańskiej wojny domowej

Minorka wygłodzona forteca na Morzu Śródziemnym

podda się dobrowolnie wojskom gen. Franco! Tylko Hiszpanie zajmą wyspę.


PARYŻ. 9.2.1939
Oczy Francji zwracają sic obecnie ku Minorce, która niewątpliwie będzie najbliższym celem operacji wojskowych gen. Franco. Francja pragnęłaby aby Minorka. jedyna z wysp Balearskich i dotąd w rękach republikanów, została obsadzona wyłącznie przez wojska hiszpańskie. Minorka posiada bowiem kapitalne znaczenie strategiczne i gdyby była obsadzona przez Włochów, Francuzi uważaliby swe połączenia z Afryką za zagrożone.

Stolica rządu czerwonych w Perthus hiszpańska wojna domowa

Żołnierze internowani we Francji hiszpańska wojna domowa

Hiszpańska wojna domowa przeniesienie rządu czerwonych do Perthus

Stolica rządu czerwonych w Perthus grozi przeniesieniem wojny do Francji. Włosi zapowiadają bombardowanie pogranicznego miasta

PARYŻ, 9.2.1939
Premier czerwonej Hiszpanii, dr Negrin obrał za siedzibę swego rządu miasteczko, położone  na pograniczu francusko - hiszpańskim, Perthus. Większa część tego miasta leży po stronie francuskiej, zachodnie przedmieście zaś po stronie hiszpańskiej. Premier dr Negrin okupował na siedzibę dla siebie, ministra finansów, ministra spraw zagranicznych, ministra rolnictwa i czerwonego sztabu armii katalońskiej grupę domów, położoną na hiszpańskim przedmieściu Perthus.

Car który kochał Polaków a Polskę zaprzedał

Car Aleksander I

Car Aleksander I

Dwie były ludzkie istoty, które najwięcej w swym życiu ukochał car Aleksander I i dziwnym trafem tych dwoje ludzi było Polakami. Księżna Maria z Czetwertyńskich Naryszkin przez lat siedemnaście morganatyczna żona Aleksandra I i matka jego dwojga dzieci (starsza córka Zofia zmarła na gruźlicę jako 18-letnia dziewczyna) oraz książę Adam Czartoryski, najbliższy jego przyjaciel. Ale tych dwoje Polaków, z którymi nierozerwalnie było złączone życie cara Aleksandra I, to jeszcze nie wszystko.
Na całym jego życiu ciążyła Polska, ów kraj, któremu tylokrotnie obiecywał wolność, który tylekrotnie z zimną krwią przehandlowywał i zaprzedawał, którego nadzieje na przemian budził i zwodził. 

niedziela, 5 stycznia 2020

Klęska braku szkół Polska 1939

Szkoła powszechna w Dąbrowicy

Jak wyprowadzić Polskę z ślepego zaułka klęski braku szkół


Publiczne szkolnictwo powszechne dysponuje 70 tysiącami izb szkolnych. Mieści się w nich?4.650.000 dzieci. Przeciętna liczba uczniów na jedną izbę wynosi 66, są jednak szkoły, gdzie w jednej sali uczy się 180 dzieci. 40% szkół jest przeludnionych nadmiarem. 30% szkół mieści się w wynajętych, nieodpowiednich lokalach. Przy tej straszliwej ciasnocie i fatalnych często warunkach lokalowych, które utrudniają normalną naukę, poza szkołą jest jeszcze pół miliona dzieci. Szkolnictwo powszechne potrzebuje 45.000 izb szkolnych. Ponadto trzeba wybudować 23.000 izb dla szkół gnieżdżących się w lokalach nieprzydatnych.

Gen. Franco szykuję się do ofensywy na Walencję hiszpańska wojna domowa

Barcelona w czasie wojny domowej

Zajęcie Barcelony hiszpańska wojna domowa

Odwrót wojsk republikańskich z Barcelony odbywa się w tak przyśpieszonym tempie, że wojska narodowe z trudem utrzymują się w pobliżu czerwonych straży tylnych.
Brygada nawarska i marokańska zrobiły nocy wczorajszej 20-kilometrowy marsz pościgowy, nigdzie nie natrafiając na opór.

Według zgodnej opinii korespondentów wojennych, czerwona armia katalońska nie jest już zdolna do stawienia oporu wojskom gen. Franco. Akcja powstańców ogranicza się właściwie do oczyszczenia terenu pozostałej Katalonii z rozprzężonych oddziałów czerwonych.

Katastrofa oświaty powszechnej 1939 rok

Witkowice Szkoła Powszechna

Katastrofa oświaty powszechnej 

1.750.000 dzieci wsi uczy się...
By pozostać analfabetami

Tekst przedstawia problemy polskiej oświaty na początku 1939 roku.



Mamy w Polsce z górą 5 milionów dorosłych analfabetów, pól miliona dzieci poza szkołą; zaledwie 2.500 punktów wiejskich na 140.000 korzysta z bibliotek ruchomych, jedna książka wypada na 24 mieszkańców wsi. Można by wiele powiedzieć na nasze usprawiedliwienie, ale w niczym to nie zmienia smutnej rzeczywistości, która stawia Polskę pod tym wzglądem na szarym końcu narodów.
Faktem jest że stan szkolnictwa powszechnego w Polsce jest katastrofalny. Na 27 tysięcy szkół prawie połowa to szkółki o jednym nauczycielu, który uczy przeciętnie po 70 dzieci, bardzo często po 80—140, a są szkoły, na szczęście już nieliczne, gdzie biedny siewca oświaty „kształci“ sam jeden po 140—180 dzieci. Ponurą anegdotą wyda się fakt, że istniały trzy szkoły, gdzie nauczyciel miał od 180 do 230 uczniów!

sobota, 4 stycznia 2020

Igualda zdobyta rok 1939 hiszpańska wojna domowa


Igualda zdobyta

Po zaciętych walkach i rozbiciu brygady międzynarodowej Listera. 

Do Barcelony 45 km.
Tekst pochodzi z dnia 22 stycznia 1939 roku.
PARYŻ 21.1.1939



Wczoraj wojska gen. Franco zdobyły dwa powiatowe miasta prowincji barcelońskiej — Igualada i Vendreli. Szczególnie zacięta walka toczyła się o Igualadę. Już przed trzema dniami powstańcy znaleźli się na jej przedmieściach, a komunikaty radiostacyj powstańczych doniosły nawet o zajęciu Igualady. Miasta bronili jednak, jak się okazało ochotnicy cudzoziemscy ze słynnej brygady Listera. Powstańcy zostali odparci od miasta i musieli rozpocząć nowe manewry celem jego opanowania.

piątek, 3 stycznia 2020

Józef Piłsudski jako historyk powstania styczniowego

Józef Piłsudski

Józef Piłsudski jako historyk

Dzieje powstania styczniowego 1863 roku wywarły na duszę Piłsudskiego silny i znamienny wpływ. Piłsudski należał do pokolenia bezpośrednio wchodzącego w życie po tragedii powstańczych lat i związany był z jego dziejami, zarówno przez osobiste swe losy, jak i przez losy pokolenia, które z leśnych grobów powstańczych żywot swój poczęło. Toteż wpływ 1863 roku na Piłsudskim żłobi ślad niezwykle głęboki.

Twórczy umysł, praca duchowa, wytwarzająca w Piłsudskim ów nieustanny nurt czynności, charakteryzującej stosunek jego do życia — nie pozwala mu stanąć wobec zagadnienia sześćdziesiątego trzeciego roku w postawie biernej. Postawa ta od wczesnej młodości jest czynna. „Wcześnie też w moim życiu — pisze — może przez przekorność mojej natury, ciągnęło mnie do prób rozwiązania tej dziwnej dla mnie sprzeczności, jaka istniała w stosunku do wypadków 1863 roku. W najdrobniejszym zakątku życia społecznego i Polski, w każdej kwestii poważniejszej, gdym ją chciał badać genetycznie, znajdowałem olbrzymi wpływ wypadków 1863 roku“...

środa, 1 stycznia 2020

Przebieg choroby Marszałka Piłsudskiego

Marszałek Józef Piłsudski zdjęcie portretowe

Według relacji dr. Antoniego Stefanowskiego


„Polska Gazeta Lekarska” zamieszcza artykuł dr. Antoniego Stefanoskiego p. t. „Przebieg choroby Marszałka Józefa Piłsudskiego". Artykuł lekarza, który opiekował się chorym Marszałkiem w ostatnich miesiącach Jego śmiertelnej choroby, jest dokumentem, stanowiącym niejako przyczynek historyczny. Dr. Stefanowski pisze, że w ostatnich latach przed zgonem Marszałek Piłsudski zapadał często na zapalenie oskrzeli, zwłaszcza w zimie, przyczem od czasu do czasu pojawiały się wówczas zaburzenia krążeniu krwi, połączone z dolegliwościami na tle rozedmy płucnej w postaci duszności, bezsenności, niemiarowości tętna i t. p.

Wspomnienie o królowej Astrid

Leopold III Sachsen-Coburg-Gotha ze swą żoną Astrid Bernadotte

Po tragicznym wypadku pod Kussnacht

Królowa Belgów Astrid urodziła się 17 listopada 1905 roku w Sztokholmie, jako księżniczka szwedzka. Jest ona trzecią córką księcia Karola szwedzkiego i księżniczki Ingeborgi duńskiej, siostrzenicy któla szwedzkiego Gustawa V-go.

Księżna Astrid otrzymała wychowanie nowoczesne. Przeszła kurs gospodarstwa domowego, krawiectwa, pielęgniarstwa i przez 4 miesiące praktykowała jako zwykła pielęgniarka w szpitalu. W marcu 1926 roku księżna Astrid poznała się ze swym przyszłym małżonkiem następcą tronu belgijskiego – królewiczem Leopoldem, a w parę miesięcy później nastąpiło oficjalne ogłoszenie zaręczyn.

wtorek, 31 grudnia 2019

Relacja z pogrzebu Romana Dmowskiego w 1939 roku

Kondukt pogrzebowy Romana Dmowskiego most Kierbedzia

Wielotysięczne tłumy za trumną Romana Dmowskiego w pochodzie z katedry na cmentarz Bródnowski


Wielotysięczne tłumy odprowadzały ma miejsce wiecznego spoczynku zwłoki ś. p. Romana Dmowskiego. W ciągu nocy, poprzedzającej uroczystości pogrzebowe, przybyło do Warszawy 14 pociągów popularnych z całego kraju, przywożąc około 15.000 osób. Trumnę, spoczywającą dotąd w kaplicy katedralnej, przeniesiono o godz. 7-ej rano do nawy głównej i złożono na wysokim 5-stopniowym katafalku. Purpurą obite stopnie zasypano kwiatami. Oparto o nie wielki „Szczerbiec“ i wieńce laurowe od władz naczelnych Stronnictwa Narodowego i rodziny pp. Niklewiczów. Do katedry wprowadzono sztandary w liczbie paru tysięcy. Nie wiele osób po za pocztami sztandarowymi mogło dostać się do wnętrza. Trzy msze św. odprawili kolejno: J. E. ks. arcybiskup Gall, J. E. ks. biskup Niemira i J. E. ks. biskup Szlagowski. Mowę żałobną wygłosił ks. prałat Nowakowski, po czym modły nad trumną odprawili J. E. księża biskupi Szlagowski i Niemira.

piątek, 27 grudnia 2019

Zwycięstwo Kusocińskiego w Helsingforsie

Janusz Kusociński

Wspaniały triumf Polaka w ojczyźnie Nurmiego


Express Lubelski i Wołyński wydanie z 4 czerwca 1931 roku

HELSINGFORS. 3.6. Znakomity biegacz polski Janusz Kusociński wziął udział w biegu 5.000 metrów rozgrywanym we wtorek 2 b. m. jako jeden z punktów programu wielkich międzynarodowych zawodów lekkoatietycznych. Start Polaka, mimo zmęczenia podróżą, wypadł znakomicie. Kusociński z miejsca obejmuje prowadzenie, za nim biegną najlepsi w chwili obecnej długodystansowcy Finlandii — fenomenalny nowy talent Kaila, mistrz olimpijski Loukola i Potila. Mimo silnego wiatru, Polak dyktuje ostre tempo. Po czwartym kilometrze Kusociński oddaje prowadzenie Kaili. 

Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy Mościcki


Ignacy Mościcki wita się z weteranami powstania 1863 roku

Ignacy Mościcki


Obecny Prezydent Rzeczypospolitej prof. Ignacy Mościcki urodził się 1-go grudnia 1867 roku w Mierzanowie (ziemia Płocka), gdzie po upadku powstania styczniowego osiedli Jego rodzice uczestnik tegoż Powstania Faustyn Mościcki i Stefania z Bojanowskich. W 1878 roku przenieśli się oni do Skierbieszowa, wsi leżącej w pobliżu Zamościa; tam przyszły Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej spędził swe dziecięce i pierwsze młodzieńcze lata, które nicią serdecznych wspomnień tak silnie związały Go z Ziemią Lubelską. Po ukończeniu szkół średnich w Warszawie Ignacy Mościcki wstąpił na Politechnikę w Rydze, gdzie od roku 1877 do 1891 roku studiował chemię techniczną.


niedziela, 22 grudnia 2019

Izrael Poznański

Izrael Poznański
Historia tego miejsca w Łodzi sięga 1870, kiedy grunty zostały zakupione przez Izraela Poznańskiego, żydowskiego przedsiębiorcy. Syn Kalmana Poznańskiego, zamożnego kupca, który dodał produkcję tekstyliów do firmy rodzinnej. Wzdłuż ulicy Ogrodowej zbudował jedne z pierwszych w mieście tkalnie napędzane mechanicznie. Wzniósł zakłady tkackie i przędzalnicze, warsztaty, i magazyny, a także remizę strażacką i elektrownię. Dziś możemy podziwiać je wokół kompleksu Manufaktura.

Izrael Poznański urodził się w dniu 25 sierpnia 1833 roku w Aleksandrowie Łódzkim w rodzinie dość zamożnego żydowskiego kupca Kalmana Poznańskiego jego matką była Małka Lubińska, miał sześcioro rodzeństwa. Gdy mały Izrael miał roczek rodzina przeniosła się do Łodzi, ponieważ ojciec Izraela dostał zezwolenie na prowadzenie handlu towarami bawełnianymi i lnianymi. Zamieszkali w żydowski rewirze na Starym mieście.